CHỦ ĐỀ ĐIỆN-MẠCH ĐIỆN KHẢO SÁT ĐỘ MẠCH YẾU CỦA DÒNG ĐIỆN

 

 

 Chuẩn bị dụng cụ

Trước khi tiến hành lắp mạch, cần chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ sau:

Hình 1. hộp pin (2 viên pin) làm nguồn               

                                    

                 Hình 2. công tắc điện on/off để điều khiển dòng điện.                              

Hình 3. bóng đèn LED

                                  Hình 4. biến trở (R) để điều chỉnh cường độ dòng điện.

                       

Hình 5. đồng hồ đo điện vạn năng (chỉnh về chế độ đo cường độ dòng điện chạy qua mạch)

                                          

                                            Hình 6. Dây dẫn                                                                

Hình 7. Cút nối điện

                                                             

Hình 8. Bảng mạch đục lỗ để dễ dàng lắp ráp.

 Lắp ráp mạch điện

Sơ đồ mạch

Lấy cực dương (+) của hộp pin nối với một đầu của công tắc (K) (Công tắc giúp điều khiển dòng điện, có thể bật/tắt khi cần thiết).

Nối đầu còn lại của công tắc với một đầu của biến trở (R) (Biến trở có tác dụng điều chỉnh điện trở trong mạch, từ đó làm thay đổi cường độ dòng điện).

Ampe kế phải mắc nối tiếp trong mạch để đo cường độ dòng điện. Một đầu của ampe kế nối với đầu còn lại của biến trở. Đầu còn lại của ampe kế sẽ nối vào một đầu của bóng đèn (D). Nối đầu còn lại của bóng đèn (D) với cực âm (-) của nguồn điện.

Lúc này, mạch điện đã được khép kín và có thể hoạt động.

Mạch được mắc như hình trên ( nguồn tác giả)            

Khảo sát độ mạnh yếu của dòng điện (Nguồn tác giả)

                                             

Đóng công tắc (bật ON) để cho dòng điện chạy trong mạch. Quan sát bóng đèn nếu bóng đèn sáng, mạch điện hoạt động đúng.

Vặn biến trở để thay đổi giá trị điện trở.

Quan sát sự thay đổi của bóng đèn và ampe kế. Nếu biến trở giảm, dòng điện tăng lên ( giá trị ampe kế tăng), bóng đèn sáng mạnh hơn. Nếu biến trở tăng, dòng điện giảm (giá trị ampe kế giảm) và bóng đèn sáng yếu đi.

Tắt mạch bằng cách gạt công tắc sang OFF để ngừng dòng điện.

NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA MẠCH ĐIỆN

Mạch hoạt động theo định luật Ohm I=U/R.

Trong đó:

I là cường độ dòng điện chạy trong mạch (A)

U là điện áp của nguồn điện (V)

R là tổng điện trở của mạch (Ω)

Khi công tắc (K) được bật ON, mạch điện sẽ được khép kín. Lúc này, dòng điện từ cực dương (+) của pin sẽ bắt đầu chạy trong mạch theo hướng:
Pin → Công tắc → Biến trở → Ampe kế → Bóng đèn → Cực âm (-) của pin.

Với:

Nguồn điện (Pin): Cung cấp năng lượng để tạo ra dòng điện trong mạch.

Công tắc (K): Kiểm soát dòng điện. Khi công tắc đóng, mạch kín và dòng điện chạy qua. Khi công tắc mở, mạch hở và dòng điện ngừng chảy.

Biến trở (R): Điều chỉnh điện trở trong mạch. Khi thay đổi giá trị điện trở:

Nếu giảm điện trở → Dòng điện tăng → Đèn sáng hơn.

Nếu tăng điện trở → Dòng điện giảm → Đèn mờ hơn.

Ampe kế (A): Đo cường độ dòng điện trong mạch. Khi dòng điện thay đổi (do biến trở), giá trị hiển thị trên ampe kế cũng thay đổi theo.

Bóng đèn (D): Là thiết bị tiêu thụ điện. Khi có dòng điện chạy qua, nó sẽ phát sáng.

Nguồn tham khảo:

1. https://hackatronic.com/electronics-components-type-and-explanation/

2. https://www.istockphoto.com/vi